Beknopt

8.3. Slagschaduw

Slagschaduw van een windturbine is de bewegende schaduw van de draaiende wieken.  De Activiteitenregeling milieubeheer (RARIM, 2007) meldt in artikel 3.12 dat een windturbine voorzien moet zijn van een automatische stilstandvoorziening indien slagschaduw optreedt ter plaatse van gevoelige objecten voor zover de afstand tussen de windturbine en de gevoelige objecten minder dan 12 maal de rotordiameter bedraagt en gemiddeld meer dan 17 dagen per jaar gedurende meer dan 20 minuten per dag (17 x 20 minuten = 5:40-uur-contour) slagschaduw kan optreden.

Om het milieueffect slagschaduw te beoordelen hanteren we als criterium het aantal woningen dat jaarlijks een bepaalde hoeveelheid slagschaduw zou ondervinden van de nieuwe windturbines. Hierbij wordt zowel het aantal woningen dat meer dan 0 uur slagschaduw ondervindt beschouwd, als het aantal woningen waar jaarlijks meer dan 5:40u slagschaduw optreedt.

De berekende aantallen woningen zijn weergegeven in de figuur hieronder.

Aantal woningen met meer dan 0 uur slagschaduw (geel) en meer dan 5:40 uur slagschaduw per jaar (rood), per MER-alternatief.

Toetsingskader

Slagschaduw van een windturbine is de bewegende schaduw van de draaiende wieken. Als slagschaduw op het raam van een woning of kantoor valt, kan dat als hinderlijk worden ervaren. De Activiteitenregeling milieubeheer (RARIM, 2007) meldt in artikel 3.12 dat een windturbine voorzien moet zijn van een automatische stilstandvoorziening indien slagschaduw optreedt ter plaatse van gevoelige objecten voor zover de afstand tussen de windturbine en de gevoelige objecten minder dan 12 maal de rotordiameter bedraagt en gemiddeld meer dan 17 dagen per jaar gedurende meer dan 20 minuten per dag (17 x 20 minuten = 5:40-uur-contour) slagschaduw kan optreden.

Het rapport waarin de slagschaduweffecten van de MER-alternatieven zijn berekend is opgenomen als Bijlage B bij dit MER.
 

Referentiesituatie

Er staan diverse windturbines binnen het plangebied. De hierdoor veroorzaakte slagschaduw is in het slagschaduwonderzoek berekend.
 

Beoordelingscriteria

Om het milieueffect slagschaduw te beoordelen hanteren we als criterium het aantal woningen dat jaarlijks een bepaalde hoeveelheid slagschaduw zou ondervinden van de nieuwe windturbines. Hierbij wordt zowel het aantal woningen dat meer dan 0 uur slagschaduw ondervindt beschouwd, als het aantal woningen waar jaarlijks meer dan 5:40u slagschaduw optreedt.
Om een goede afweging te kunnen maken tussen de voor- en nadelen van windenergie wordt het thema slagschaduw ook uitgedrukt in relatie tot de energieopbrengst (relatief criterium in onderstaande tabel).

 

Effectbeoordeling

Onderstaande tabel toont welke resultaten leiden tot welke score. Omdat er geen positieve score mogelijk is zijn deze klassen niet in de tabel opgenomen.

Tabel - Effectbeoordeling slagschaduw
Effectbeoordeling slagschaduw


 

 

 

Methode

In het slagschaduwonderzoek is met het rekenprogramma WindPRO de slagschaduw berekend die optreedt bij gevoelige objecten nabij de 11 MER-alternatieven. Hierbij is geen rekening gehouden met obstakels die het zicht kunnen belemmeren, en is ervan uitgegaan dat alle woningen volledig zicht hebben op alle windturbines (worst-case benadering).

Resultaat van de WindPRO-berekening zijn twee slagschaduwcontouren die grafisch weergeven hoeveel slagschaduw er per jaar (naar verwachting) optreedt op elke plek rondom de windturbines. De 5:40 uur-contour wil zeggen dat een woning binnen deze contour meer dan 5 uur en 40 minuten slagschaduw per jaar ondervindt en erbuiten minder. De berekening gaat uit van gemiddelde zonneschijnduur en windaanbod, dus de daadwerkelijke slagschaduw kan per jaar verschillen. Mede daarom kan op de windturbines een stilstandvoorziening worden aangebracht die de windturbine automatisch uitschakelt als normoverschrijdende slagschaduw op zou treden.

Het gehele onderzoek is te vinden in Bijlage B bij het MER; hieronder worden de resultaten gegeven.
 

Resultaten

Om de MER-alternatieven te vergelijken op het milieueffect slagschaduw gebruiken we de beoordelingscriteria uit paragraaf 8.3.3. De uitkomsten van de berekening staan hieronder.

Tabel - Resultaten slagschaduwonderzoek: het aantal woningen waar per alternatief meer slagschaduw optreedt dan 5:40u en 0u per jaar.
Resultaten slagschaduwonderzoek: het aantal woningen waar per alternatief meer slagschaduw optreedt dan 5:40u en 0u per jaar

N.B. in bovenstaande tabel zijn ook de woningen meegeteld die eventueel kunnen gaan behoren tot de sfeer van de inrichting (bedrijfswoningen, behorend bij het windpark).

De berekende aantallen woningen zijn ook weergegeven in de figuur hieronder.

Figuur - Aantal woningen met meer dan 0 uur slagschaduw (geel) en meer dan 5:40 uur slagschaduw per jaar (rood), per MER-alternatief
Aantal woningen met meer dan 0 uur slagschaduw (geel) en meer dan 5:40 uur slagschaduw per jaar (rood), per MER-alternatief

Relatieve resultaten

Naast de absolute beoordelingscriteria (aantal woningen) is het milieueffect slagschaduw ook uitgedrukt ten opzichte van de energieproductie (aantal woningen per GWh/jaar).
De jaarlijkse verwachte energieproductie per MER-alternatief staat in paragraaf 8.12 uitgebreid beschreven, maar wordt hier aangehaald t.b.v. de relatieve beoordeling.

Tabel - Verwachte netto-energieproductie van de MER-alternatieven en de relatieve effectbeoordeling van het milieuthema slagschaduw, uitgedrukt in het aantal woningen uit Tabel 37gedeeld door de netto-productie.
Verwachte netto-energieproductie van de MER-alternatieven en de relatieve effectbeoordeling van het milieuthema slagschaduw, uitgedrukt in het aantal woningen uit Tabel 37 gedeeld door de net-to-productie
 

Score milieuthema slagschaduw

Onderstaande tabel toont voor de beoordelingscriteria zoals in paragraaf 8.3.3 uiteengezet de resultaten van de 11 MER-alternatieven.

Tabel - Score milieuthema slagschaduw
Score milieuthema slagschaduw

 

Slagschaduwcontouren MER-alternatieven:
Gele vlakken >0 uur; Rode vlakken >5u:40m. Met het uitvouwen van de legenda (pijl linksboven op de kaart) kunt u de slagschaduwcontouren van de MER-alternatieven selecteren.